کاخ مروارید البرز؛ ظرفیت توریستی که به فراموشی سپرده شده است

کاخ مروارید یا کاخ شمس بنایی توریستی در البرز که به فراموشی سپرده شده است.

ساخت کاخ مروارید بین سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ شمسی انجام شد.

این بنا توسط معماران برجسته‌ای از بنیاد فرانک لوید رایت، به ویژه ویلیام وسلی پیترز، طراحی شده است. هزینه ساخت این کاخ در زمان خود بالغ بر یک میلیون دلار بود که نشان‌دهنده عظمت و توجه ویژه به جزئیات در ساخت آن است.

کاخ مروارید به شکلی منحصربه‌فرد طراحی شده است و ساختار اصلی کاخ، به شکل یک سفره‌ماهی است که صدفی آن را دربرگرفته است. این طراحی نه تنها زیبایی شناختی خاصی به کاخ می‌بخشد بلکه نمایانگر همزیستی معماری مدرن با طبیعت است.

همچنین سقف‌های حلزونی شکل، نورگیرهایی که مانند مرواریدهای پراکنده بر روی آن‌ها چیده شده‌اند، و دریاچه‌ای که بخشی از محوطه را می‌پوشاند و به شکل باله‌های سفره‌ماهی طراحی شده، همگی به زیبایی و شکوه این کاخ افزوده‌اند.

کاخ مروارید در زمان پهلوی و به دستور رضاشاه برای استراحت خواهرش شمس پهلوی، که به بیماری آسم دچار بود ساخته شد.

کاخ در دوره‌های مختلف حوادث زیادی را از سر گذرانده است؛ از مصادره تا متروکه شدن و آسیب‌های طبیعی و انسانی که بخش‌هایی از آن را تخریب کرد. در سال‌های اخیر و با تلاش‌های سازمان میراث فرهنگی، این کاخ مرمت شد؛ اما همچنان بخش‌هایی از آن به دلیل نیازمند بازسازی بیشتر است.

در طی سال‌ها، نام‌های مختلفی روی کاخ شمس نیاوران گذاشته شد تا این‌که در نهایت به دلیل معماری خاص آن، کاخ مروارید نام گرفت تا بر ارزش‌های هنری و معماری کاخ تمرکز کند.

امروزه، کاخ مروارید در وضعیتی نامناسب قرار دارد. با وجود اینکه در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده، اما کمبود توجه و بودجه برای نگهداری و مرمت، این بنای تاریخی را به سمت ویرانی سوق داده است. با این حال، تلاش‌هایی از سوی میراث فرهنگی و گردشگری استان البرز برای مرمت و بازگشایی این کاخ به روی عموم مردم جهت بازدید در جریان است.

کاخ مروارید نه تنها یادآور تاریخ و معماری مدرن در ایران است، بلکه می‌تواند به عنوان یک مرکز فرهنگی و گردشگری مهم، نقش بسزایی در شناساندن میراث فرهنگی و معماری این کشور به دنیا ایفا کند.

بازگشایی محوطه کاخ مروارید برای عموم در اولویت است

سرپرست اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز بازگشایی محوطه کاخ مروارید برای استفاده عموم را یکی از اولویت‌های کاری خود عنوان کرد و گفت: باید برنامه ریزی ها به گونه‌ای باشد که مردم بتوانند از فضای کاخ مروارید استفاده کنند و برای این منظور انعقاد تفاهم‌نامه با شهرداری در حوزه احیای فضای سبز کاخ مد نظر است.

نادر زینالی به همراه معاونان و شهردار کرج از کاخ مروارید و پروژه یادگار امام در محدوده باغ آلو و عرصه تاریخی کاخ مروارید مهرشهر بازدید کرد.

سرپرست اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز در این بازدید موضوعات و مسائل مختلف کاخ را مورد بررسی قرار داد و افزود: این کاخ به عنوان ثروتی ملی است که باید به گونه‌ای برنامه ریزی شود که مردم بتوانند بیشترین بهره را از آن ببرند.

وی کاخ مروارید را یکی از جاذبه‌های خوب گردشگری استان عنوان کرد و گفت: با همدلی و وفاق صورت گرفته با ریاست استاندار و دستور وزیر محترم، دورنما و چشم‌انداز خوبی در انتظار این کاخ است.

تشکیل کمیته‌های راهبردی برای بررسی ادامه بزرگراه یادگار امام در عرصه کاخ مروارید

سرپرست اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز با اشاره به بازدید صورت گرفته از طرح ادامه بزرگراه یادگار امام در محدوده باغ آلو کاخ مروارید که با حضور شهردار کرج صورت گرفت، اظهار کرد: در این بازدید توضیحات کاملی ارائه و مقرر شد که با حضور مدیر کل ثبت آثار وزارت میراث‌فرهنگی شرایط بررسی شود.

زینالی با بیان اینکه اظهار نظر راجع به این طرح نیاز به بررسی‌های مختلف از لحاظ میراثی و تشکیل کمیته‌های راهبردی دارد، اظهار کرد: تمام تلاش بر این است تا موانع برطرف شود.

وی موضوع بسیار مهم را به وجود آمدن همدلی و همکاری با مسئولان استان عنوان کرد که نباید از دست برود و گفت: وفاق ملی کامل صورت گرفته و امیدواریم بیشترین بهره‌وری و نتیجه را با این همدلی داشته باشیم.

منبع مهر